FEEL¶

Karar modelindeki birçok ifade türüne standart, yürütülebilir anlamlar kazandırmayı amaçlayan, yeterince anlaşılır ifade dili (FEEL) şu özelliklere sahiptir:

Yan etkisiz
Sayılar, tarihler, dizeler, listeler ve bağlamlardan oluşan basit veri modeli
Geniş bir kitle için tasarlanmış basit söz dizimi
Üç değerli mantık (true, false, null)

Karar tabloları veya iş bilgisi modelleri için FEEL ifadeleri yazarken bu sayfayı dil başvurusu olarak kullanın.

Veri Türleri¶

FEEL aşağıdaki veri türlerini destekler:

sayı
dize
boolean
gün ve saat süresi
yıl ve ay süresi
saat
tarih ve saat
liste
bağlam

Süre ve date/time veri türlerinin değişmez değer söz dizimi yoktur. Bu değerler, yerleşik bir işlev kullanılarak dize gösteriminden oluşturulmalıdır (dönüştürme işlevlerine bakın).

Bağlamlar, Listeler ve Nitelikli Adlar¶

Bağlam, bağlam girdileri adı verilen anahtar-değer çiftlerinden oluşan bir eşlemedir. Bağlamı sınırlamak için küme parantezleri, girdileri ayırmak için virgüller ve anahtar ile değeri ayırmak için iki nokta üst üste kullanılarak yazılır. Anahtar, bir dize veya ad olabilir. Değer bir ifadedir.

Listeyi sınırlamak için köşeli parantezler, liste öğelerini ayırmak için virgüller kullanılır. Tek elemanlı bir liste, tek öğesine eşittir. Tüm FEEL ifadeleri için örnek: "[e]=e".

Bağlamlar ve listeler, başka bağlamlara ve listelere başvurarak yönlü döngüsüz bir grafik oluşturabilir. Adlandırma yol temellidir. Bir bağlam girdisinin nitelikli adı (QN) "N1.N2 ... Nn" biçimindedir; burada N1, kapsam içindeki bir bağlamın adıdır.

N1.N2 ... Nn yorumlanırken karşılaşılan iç içe listeler korunur. Örneğin,

    [{a: [{b: 1}, {b: [2.1, 2.2]}]}, {a: [{b: 3}, {b: 4}, {b: 5}]}].a.b =
    [[{b: 1}, {b: [2.1, 2.2]}], [{b: 3}, {b: 4}, {b: 5}]].b =
    [[1, [2.1, 2.1]],[ 3, 4, 5]]

İç içe listeler, yerleşik flatten() işlevi kullanılarak düzleştirilebilir.

Değişmez Değer ve Veri Türü Anlambilimi¶

Eşitlik¶

Genel olarak karşılaştırılacak değerler aynı türde olmalıdır. Örneğin; FEEL("1" = 1) = null

veri türü	e1 = e2
liste	listelerin uzunluğu aynı olmalı ve e1[n] = e2[n] eşit olmalıdır
bağlam	bağlam aynı anahtar kümesine sahip olmalı ve her e1.key = e2.key eşit olmalıdır
aralık	aralığın başlangıç ve bitiş noktaları aynı olmalıdır
sayı	sayıların değerleri eşit olmalıdır
dize	dize değerleri büyük/küçük harf duyarlılığıyla eşleşmelidir
tarih	tüm tarih bileşenleri eşit olmalıdır
tarih ve saat	tüm tarih ve saat bileşenleri eşit olmalıdır
saat	tüm saat bileşenleri eşit olmalıdır
gün ve saat süresi	süre değeri eşit olmalıdır
yıl ve ay süresi	süre değeri eşit olmalıdır
boole	hem e1 hem de e2 true veya false olmalıdır

sayı¶

FEEL sayıları ondalık biçime dayanır; tamsayı veya kayan noktalı veri türleri yoktur.

Değişmez değerler 10 tabanındaki rakamlardan ve isteğe bağlı bir ondalık ayırıcıdan oluşur. –INF, +INF ve NaN değişmez değerleri desteklenmez. -0 ile 0 arasında ayrım yoktur. number(from, grouping separator, decimal separator) yerleşik işlevi daha zengin bir değişmez değer biçimini destekler. Örneğin, FEEL(number("1.000.000,01", ".", ",")) = 1000000.01

NaN, positiveInfinity veya negativeInfinity için bir değer yoktur. Bunun yerine null kullanın.

FEEL İfadesi	Değer
decimal(1,2)	1.00
.25 + 0.2	0.45
0.10 * 30.00	3.0000
1 + 3/22 - 2 * 3	-4.0
1/3	0.333333333
decimal(1/3, 2)	0.22
1 = 1.0000	true
1.01 / 2	0.505
decimal(0.502, 2)	0.50
decimal(0.515, 2)	0.52
1.010*3	1000.0

{#_1}¶

dize

Dize değişmez değerleri çift veya tek tırnak içine alınmış karakter dizileri olabilir. Örneğin, "abc". Tüm dizeler UTF-8 kodlamasına göre karşılaştırılır.

boole¶

Boole değişmez değerleri true ve false.

time¶

FEEL'de saat değişmez değerleri bulunmaz; ancak saat değerleri bir dize değişmez değeri ve time yerleşik işlevi kullanılarak ifade edilebilir.

Saat değerlerinde isteğe bağlı bir saat dilimi farkı da bulunabilir. Saat dilimi farkı belirtilmezse saat, yerel günün saati olarak yorumlanır.

Saat veri türü ayrıca saat, dakika, saniye ve isteğe bağlı saat farkı için sayı dizisinden oluşan bir bağlam sağlar.

tarih¶

FEEL'de saat değişmez değerleri bulunmaz; ancak saat değerleri bir dize değişmez değeri ve date yerleşik işlevi kullanılarak ifade edilebilir.

Tarih değerlerinde saat dilimi farkı yoktur ve UTC saat diliminde yorumlanırlar.

Tarih veri türü ayrıca yıl, ay ve ayın günü için sayı dizisinden oluşan bir bağlam sağlar.

tarih ve saat¶

FEEL'de saat değişmez değerleri bulunmaz; ancak saat değerleri bir dize değişmez değeri ve date time yerleşik işlevi kullanılarak ifade edilebilir.

Tarih ve saat değerlerinde isteğe bağlı bir saat dilimi farkı da bulunabilir. Saat dilimi farkı belirtilmezse saat, UTC saat diliminde yorumlanır.

Tarih ve saat veri türü ayrıca yıl, ay, gün, saat, dakika, saniye ve isteğe bağlı saat farkı için sayı dizisinden oluşan bir bağlam sağlar.

gün ve saat süresi¶

FEEL'de saat değişmez değerleri bulunmaz; ancak saat değerleri bir dize değişmez değeri ve gün ve saat süresi yerleşik işlevi kullanılarak ifade edilebilir. Süre biçimi ISO 8601 süre sözdizimiyle ifade edilir.

Gün ve saat süresi veri türü ayrıca sürenin gün, saat, dakika ve saniyeleri için bir sayı dizisinden oluşan bağlam sağlar ve bu sayılar toplamları en aza indirilecek şekilde normalleştirilir. Örneğin; FEEL(duration("P0DT25H")) = P1DT1H

yıl ve ay süresi¶

FEEL'de saat değişmez değerleri bulunmaz; ancak saat değerleri bir dize değişmez değeri ve yıl ve ay süresi yerleşik işlevi kullanılarak ifade edilebilir. Süre biçimi ISO 8601 süre sözdizimiyle ifade edilir.

Gün ve saat süresi veri türü ayrıca sürenin yıl ve ayları için bir sayı dizisinden oluşan bağlam sağlar ve bu sayılar toplamları en aza indirilecek şekilde normalleştirilir. Örneğin; FEEL(duration("P0Y13M")) = P1Y1M

Listeler ve filtreler¶

Listeler değiştirilemez ve iç içe olabilir. Listenin ilk öğesine L[1] kullanılarak, son öğesine ise L[-1]kullanılarak erişilebilir. Listede öğe yoksa L[n] = null olur.

Listeler köşeli parantez içindeki bir boole ifadesiyle filtrelenebilir. Köşeli parantez içindeki ifade, liste öğesine "item" adıyla başvurabilir. Liste girdileri bir bağlam olduğunda, filtre ifadesinde öğe girdilerine "item" öneki olmadan başvurulabilir item önekini kullanmadan. Örneğin;

    [1, 2, 3, 4][item > 2] = [3, 4]
    [{x:1, y:2}, {x:2, y:3}][x=1] = {x:1, y:2}

Kolaylık sağlamak için sol tarafında bağlam listesi bulunan "." işleciyle yapılan seçim, seçimlerden oluşan bir liste döndürür. Örneğin;

1	`[{x:1, y:2}, {x:2, y:3}].y = [2,3]`

Bağlam¶

Bağlam, bağlam girdileri olarak adlandırılan anahtar ve ifade çiftlerinden oluşan bir koleksiyondur. Anahtarlar dize değerleriyle eşlenir. context1 bağlamından key1 adlı bağlam girdisinin değerini seçme söz dizimi "context1.key1" şeklindedir.

m bağlamındaki anahtar-değer çiftlerinin listesini almak için aşağıdaki yerleşik işlev kullanılabilir: get entries(m).

Aralık¶

FEEL, değer aralıkları için kısa söz dizimini destekler.

FEEL İfadesi	Değer
5 in ( <=5 )	true
5 in ( (5..10] )	false
5 in ( [5..10] )	true
5 in ( 4, 5, 6 )	true
5 in ( <5, >5 )	false
2012-12-31 in ( (2012-12-25..2013-02-14) )	true

{#_2}¶

Değilleme

Değilleme, yerleşik not işleviyle gerçekleştirilir. Değillemenin anlamı şöyledir:

a	not(a)
true	false
false	true
diğer durumlarda	null

İkili mantık¶

İkili mantık, "and" ve "or" anahtar sözcükleriyle ifade edilebilir. İkili mantığın anlamı şöyledir:

a	b	a and b	a or b
true	true	true	true
true	false	false	true
true	diğer durumlarda	null	true
false	true	false	true
false	false	false	false
false	diğer durumlarda	false	null
diğer durumlarda	diğer durumlarda	null	null

XML Veri Eşleme¶

FEEL, bağlamlarda XML veri bağlamını destekler. XML ad alanları desteklenmez ancak öğelere önek kullanılarak erişilebilir. Tüm XML değerleri dize değerleri olarak yorumlanır.

XML	bağlam girdisi	Açıklamalar
	e : null	boş öğe null değerine eşlenir.
	n$e : null	ad alanları yok sayılır ve girdiye erişmek için önek kullanılabilir.
v	e : "v"	değer içeren tek öğe
v1v2	e : ["v1","v2"]	değer içeren yinelenen öğe
v1	e$a : "v" e : "v1"	özniteliklerin önüne @ getirilir öğe değerine adıyla erişilir
v1 v1	e$a : "v", e.c : "v1"	özniteliklerin önüne @ getirilir alt öğelere adlarıyla erişilir

Yerleşik İşlevler¶

Birlikte çalışabilirliği artırmak için FEEL, yerleşik işlevlerden oluşan bir kitaplık içerir. Yerleşik işlevlerin söz dizimi ve anlamı, FEEL uyumlu bir uygulama için zorunludur.

Dönüştürme İşlevleri¶

FEEL, farklı türlerdeki değerler arasında birçok dönüştürmeyi destekler. Dizelerin tarihlere, saatlere ve sürelere dönüştürülmesi özellikle önemlidir. Tarih, saat veya süre için değişmez değer gösterimi yoktur. Ayrıca 1,000.00 gibi biçimlendirilmiş sayılar, gruplama ayırıcı ve ondalık ayırıcı belirtilerek bir dizeden dönüştürülmelidir.

Ad ve Parametreler	Parametre	Açıklama	Örnek
date(from)	tarih dizesi	from değerini tarihe dönüştürür	date("2012-12-25") – date("2012-12-24") = duration("P1D")
date(from)	tarih ve saat	from değerini tarihe dönüştürür (saat bileşenlerini null olarak ayarlar)	date(date and time("2012-12-25T11:00:00Z")) = date("2012-12-25")
date(year, month, day)	yıl, ay, gün sayılardır	yıl, ay ve gün bileşen değerlerinden bir tarih oluşturur	date(2012, 12, 25) = date("2012-12-25")
date and time(date, time)	date bir tarih veya tarih-saat değeridir; time bir saat değeridir	verilen tarihten (saat bileşeni varsa yok sayarak) ve verilen saatten bir tarih-saat oluşturur	date and time ("2012-12-24T23:59:00") = date and time (date("2012-12-24”), time(“T23:59:00"))
date and time(from)	tarih-saat dizesi	from değerini tarih-saat değerine dönüştürür	date and time("2012-12-24T23:59:00") + duration("PT1M") = date and time("2012-12- 25T00:00:00")
time(from)	saat dizesi	from değerini saat değerine dönüştürür	time("23:59:00z") + duration("PT2M") = time("00:01:00@Etc/UTC")
time(from)	saat, tarih-saat	tarih bileşenlerini yok sayarak from değerini saat değerine dönüştürür	time(date and time("2012-12-25T11:00:00Z")) = time("11:00:00Z")
time(hour, minute, second, offset)	hour, minute ve second sayıdır; offset gün ve saat süresi ya da null değeridir	verilen bileşen değerlerinden bir saat oluşturur	time(“T23:59:00z") = time(23, 59, 0, duration(“PT0H”))
number(from, grouping separator, decimal separator)	dize, dize, dize	from değerini sayıya dönüştürür	number("1 000,0", " ", ",") = number("1,000.0", ",", ".")
string(from)	null olmayan	from değerini dizeye dönüştürür	string(1.1) = "1.1" string(null) = null
duration(from)	süre dizesi	from değerini gün ve saat ya da yıl ve ay süresine dönüştürür	date and time("2012-12-24T23:59:00") - date and time("2012-12-22T03:45:00") = duration("P2DT20H14M") duration("P2Y2M") = duration("P26M")
years and months duration(from, to)	ikisi de tarih-saat değeridir	from ile to arasındaki yıl ve ay süresini döndürür	years and months duration( date("2011-12-22"), date("2013-08-24") ) = duration("P1Y8M")

Boole İşlevleri¶

Ad ve Parametreler	Parametre	Açıklama	Örnek
boolean(from)	dize	boole dönüşümü	boolean("true") = true boolean("false") = false boolean(true) = true
not(negand)	boole	mantıksal değilleme	not(true) = false not(null) = null

Dize İşlevleri¶

Ad ve Parametreler	Parametre	Açıklama	Örnek
substring(string, start position, length?)	dize, sayı	start position konumundan başlayarak dizedeki length kadar (veya tüm) karakteri döndürür. İlk konum 1, son konum -1'dir	substring("foobar",3) = "obar" substring("foobar",3,3) = "oba" substring("foobar", -2, 1) = "a"
string length(string)	dize	dizenin uzunluğunu döndürür	string length("foo") = 3
upper case(string)	dize	büyük harfe dönüştürülmüş dizeyi döndürür	upper case("aBc4") = "ABC4"
lower case(string)	dize	küçük harfe dönüştürülmüş dizeyi döndürür	lower case("aBc4") = "abc4"
substring before (string, match)	dize, dize	string içindeki match ifadesinden önceki alt dizeyi döndürür	substring before("foobar", "bar") = "foo" substring before("foobar", "xyz") = ""
substring after (string, match)	dize, dize	string içindeki match ifadesinden sonraki alt dizeyi döndürür	substring after("foobar", "ob") = "ar" substring after("", "a") = ""
replace(input, pattern, replacement, flags?)	dize	düzenli ifade kalıbı eşleştirme ve değiştirme	replace("abcd", "(ab)\|(a)", "[1=$1][2=$2]") = "[1=ab][2=]cd"
contains(string, match)	dize	dize match ifadesini içeriyor mu?	contains("foobar", "of") = false
starts with(string, match)	dize	dize match ifadesiyle başlıyor mu?	starts with("foobar", "fo") = true
ends with(string, match)	dize	dize match ifadesiyle bitiyor mu?	ends with("foobar", "r") = true
matches(input, pattern, flags?)	dize	input, düzenli ifade kalıbıyla eşleşiyor mu?	matches("foobar", "^fo*b") = true
string join(list, delimiter?)	liste, dize	liste öğelerinin delimiter ile birleştirildiği dizeyi döndürür	string join(["a","b","c"], ",") = "a,b,c"
split(string, delimiter)	dize, dize	delimiter ile bölünmüş dizelerden oluşan listeyi döndürür	split("a,b,c", ",") = ["a","b","c"]

Liste İşlevleri¶

Ad ve Parametreler	Parametre	Açıklama	Örnek
list contains(list, element)	liste, null dahil anlamsal alandaki herhangi bir öğe	liste element öğesini içeriyor mu?	list contains([1,2,3], 2) = true
count(list)	liste	listenin boyutunu döndürür	count([1,2,3]) = 3
min(list) min(c1,..., cN), N >1 max(list) max(c1,..., cN), N >1	(liste) karşılaştırılabilir öğeler	en küçük öğeyi döndürür en büyük öğeyi döndürür	min([1,2,3]) = 1 min(1,2,3) = 1 max([1,2,3]) = 3 max(1,2,3) = 3
sum(list) sum(n1,..., nN), N >1	(liste) sayılar	sayıların toplamını döndürür	sum([1,2,3]) = 6 sum(1,2,3) = 6
mean(list) mean(n1,..., nN), N >1	(liste) sayılar	sayıların aritmetik ortalamasını döndürür	mean([1,2,3]) = 2 mean(1,2,3) = 2
and(list) and(b1,..., bN), N >1	(liste) Boole öğeleri	Herhangi bir öğe false ise false; tüm öğeler true ise true; aksi hâlde null döndürür	and([false,null,true]) = false and(false,null,true) = false and([]) = true and(0) = null
or(list) or(b1,..., bN), N >1	(liste) Boole öğeleri	Herhangi bir öğe true ise true; tüm öğeler false ise false; aksi hâlde null döndürür	or([false,null,true]) = true or(false,null,true) = true or([]) = false or(0) = null
sublist(list, start position, length?)	liste, sayı1, sayı2	listenin uzunluğunda (veya tüm) öğelerini döndürür; list[başlangıç konumu]konumundan başlayarak. İlk konum 1, son konum -1'dir	sublist([1,2,3], 1, 2) = [2]
append(list, item...)	liste, null dahil herhangi bir öğe	öğelerin eklendiği yeni listeyi döndürür	append([1], 2, 3) = [1,2,3]
concatenate(list...)	liste	bağımsız değişkenlerin birleştirilmesiyle oluşan yeni listeyi döndürür	concatenate([1,2],[3]) = [1,2,3]
insert before(list, position, newItem)	liste, sayı1, null dahil herhangi bir öğe	newItem öğesinin position konumuna eklendiği yeni listeyi döndürür	insert before([1,3],1,2) = [1,2,3]
remove(list, position)	liste, sayı1	belirtilen konumdaki öğe çıkarılmış liste	remove([1,2,3], 2) = [1,3]
reverse(list)	liste	listeyi tersine çevir	reverse([1,2,3]) = [3,2,1]
index of(list, match)	liste, null dahil herhangi bir öğe	eşleşmeyi içeren liste konumlarının artan sıralı listesini döndürür	index of([1,2,3,2],2) = [2,4]
union(list...)	liste	yinelenenleri kaldırarak birleştirir	union([1,2],[2,3]) = [1,2,3]
distinct values(list)	liste	yinelenenleri kaldırma	distinct values([1,2,3,2,1] = [1,2,3]
flatten(list)	liste	iç içe listeleri düzleştirir	flatten([[1,2],[[3]], 4]) = [1,2,3,4]

Sayısal işlevler¶

Ad ve Parametreler	Parametre	Açıklama	Örnek
decimal(n, scale)	sayı, sayı1	n değerini belirtilen ölçekle döndürür	decimal(1/3, 2) = .33 decimal(1.5, 0) = 2 decimal(2.5, 0) = 2

Karar Modelleri
Karar Tablosu
Komut Dosyası Oluşturma | floor(n) | sayı | n değerinden küçük veya ona eşit en büyük tam sayıyı döndürür | floor(1.5) = 1
floor(-1.5) = -2 | | ceiling(n) | sayı | n değerinden büyük veya ona eşit en küçük tam sayıyı döndürür | ceiling(1.5) = 2
ceiling(-1.5) = -1 |