FEEL¶

Karar modelindeki birçok ifade türüne standart, yürütülebilir anlamlar kazandırmayı amaçlayan, kullanımı kolay bir ifade dili olan FEEL şu özelliklere sahiptir:

Yan etkisiz
Sayılar, tarihler, dizeler, listeler ve bağlamlar içeren basit veri modeli
Geniş bir kitle için tasarlanmış basit söz dizimi
Üç değerli mantık (true, false, null)

Karar tabloları veya iş bilgisi modelleri için FEEL ifadeleri yazarken bu sayfayı dil başvurusu olarak kullanın.

Veri Türleri¶

FEEL aşağıdaki veri türlerini destekler:

sayı
dize
boole
gün ve saat süresi
yıl ve ay süresi
saat
tarih ve saat
liste
bağlam

Süreler ve date/time veri türleri için değişmez değer söz dizimi yoktur. Yerleşik bir işlev kullanılarak dize gösteriminden oluşturulmaları gerekir (dönüştürme işlevlerine bakın).

Bağlamlar, Listeler, Nitelikli Adlar¶

Bağlam, bağlam girdileri adı verilen anahtar-değer çiftlerinin eşlemesidir. Bağlamı sınırlamak için süslü ayraçlar, girdileri ayırmak için virgüller ve anahtarı değerden ayırmak için iki nokta kullanılır. Anahtar bir dize veya ad olabilir. Değer bir ifadedir.

Liste, listeyi sınırlamak için köşeli ayraçlar, liste öğelerini ayırmak içinse virgüller kullanılarak yazılır. Tek öğeli liste, tek öğesine eşittir. Örneğin, tüm FEEL ifadeleri için "[e]=e".

Bağlamlar ve listeler birbirlerine başvurabilir ve böylece yönlü çevrimsiz bir grafik oluşturabilir. Adlandırma yol tabanlıdır. Bir bağlam girdisinin nitelikli adı (QN), "N1.N2 ... Nn" biçimindedir; burada N1, kapsamdaki bir bağlamın adıdır.

N1.N2 ... Nn yorumlanırken karşılaşılan iç içe listeler korunur. Örneğin,

    [{a: [{b: 1}, {b: [2.1, 2.2]}]}, {a: [{b: 3}, {b: 4}, {b: 5}]}].a.b =
    [[{b: 1}, {b: [2.1, 2.2]}], [{b: 3}, {b: 4}, {b: 5}]].b =
    [[1, [2.1, 2.1]],[ 3, 4, 5]]

İç içe listeler, yerleşik flatten() işlevi kullanılarak düzleştirilebilir.

Değişmez Değer ve Veri Türü Anlamları¶

Eşitlik¶

Genel olarak karşılaştırılacak değerler aynı türde olmalıdır. Örneğin: FEEL("1" = 1) = null

veri türü	e1 = e2
liste	listeler aynı uzunlukta olmalı ve e1[n] = e2[n] birbirine eşit olmalıdır
bağlam	bağlamlar aynı anahtar kümesine sahip olmalı ve her e1.key = e2.key eşit olmalıdır
aralık	aralığın başlangıç ve bitiş noktaları aynı olmalıdır
sayı	sayıların değerleri eşit olmalıdır
string	dize değerleri büyük/küçük harf duyarlılığıyla eşleşmelidir
tarih	tüm tarih bileşenleri eşit olmalıdır
tarih ve saat	tarih ve saatin tüm bileşenleri eşit olmalıdır
saat	saatin tüm bileşenleri eşit olmalıdır
gün ve saat süresi	süre değeri eşit olmalıdır
yıl ve ay süresi	süre değeri eşit olmalıdır
boole	hem e1 hem de e2 true veya false olmalıdır

sayı¶

FEEL sayıları ondalık biçimi temel alır; tamsayı veya kayan noktalı sayı veri türleri yoktur.

Değişmez değerler 10 tabanındaki rakamlardan ve isteğe bağlı bir ondalık ayırıcıdan oluşur. –INF, +INF ve NaN değişmez değerleri desteklenmez. -0 ile 0 arasında ayrım yoktur. number(from, grouping separator, decimal separator) yerleşik işlevi daha zengin bir değişmez değer biçimini destekler. Örneğin, FEEL(number("1.000.000,01", ".", ",")) = 1000000.01

NaN, positiveInfinity veya negativeInfinity için bir değer yoktur. Bunun yerine null kullanın.

FEEL İfadesi	Değer
decimal(1,2)	1.00
.25 + 0.2	0.45
0.10 * 30.00	3.0000
1 + 3/22 - 2 * 3	-4.0
1/3	0.333333333
decimal(1/3, 2)	0.22
1 = 1.0000	true
1.01 / 2	0.505
decimal(0.502, 2)	0.50
decimal(0.515, 2)	0.52
1.010*3	1000.0

{#_1}¶

dize

Dize değişmez değerleri, çift tırnak veya tek tırnak içine alınmış karakter dizileri olarak yazılabilir. Örneğin, "abc". Tüm dizeler UTF-8 kodlamasıyla karşılaştırılır.

boole¶

Boole değişmez değerleri true ve false.

time¶

FEEL'de saat değişmez değerleri yoktur; ancak saat değerleri bir dize değişmez değeri ve time yerleşik işlevi kullanılarak ifade edilebilir.

Saat değerleri isteğe bağlı bir saat dilimi farkına da sahip olabilir. Saat dilimi farkı belirtilmezse saat, yerel gün saati olarak yorumlanır.

Saat veri türü ayrıca saat, dakika, saniye ve isteğe bağlı saat farkı için sayı dizilerinden oluşan bir bağlam sağlar.

tarih¶

FEEL'de saat değişmez değerleri yoktur; ancak tarih değerleri bir dize değişmez değeri ve date yerleşik işlevi kullanılarak ifade edilebilir.

Tarih değerlerinin saat dilimi farkı yoktur ve UTC saat diliminde yorumlanır.

Tarih veri türü ayrıca yıl, ay ve ayın günü için sayı dizilerinden oluşan bir bağlam sağlar.

tarih saat¶

FEEL'de saat değişmez değerleri yoktur; ancak tarih-saat değerleri bir dize değişmez değeri ve date time yerleşik işlevi kullanılarak ifade edilebilir.

Tarih-saat değerleri isteğe bağlı bir saat dilimi farkına da sahip olabilir. Saat dilimi farkı belirtilmezse saat, UTC saat diliminde yorumlanır.

Tarih-saat veri türü ayrıca yıl, ay, gün, saat, dakika, saniye ve isteğe bağlı saat farkı için sayı dizilerinden oluşan bir bağlam sağlar.

gün ve saat süresi¶

FEEL'de saat değişmez değerleri yoktur; ancak süre değerleri bir dize değişmez değeri ve gün ve saat süresi yerleşik işlevi kullanılarak ifade edilebilir. Süre biçimi ISO 8601 süre söz dizimine göre ifade edilir.

Gün ve saat süresi veri türü ayrıca sürenin gün, saat, dakika ve saniyeleri için sayı dizilerinden oluşan bir bağlam sağlar ve bu sayılar toplamları en aza indirilecek şekilde normalleştirilir. Örneğin: FEEL(duration("P0DT25H")) = P1DT1H

yıl ve ay süresi¶

FEEL'de saat değişmez değerleri yoktur; ancak süre değerleri bir dize değişmez değeri ve yıl ve ay süresi yerleşik işlevi kullanılarak ifade edilebilir. Süre biçimi ISO 8601 süre söz dizimine göre ifade edilir.

Gün ve saat süresi veri türü ayrıca sürenin yıl ve ayları için sayı dizilerinden oluşan bir bağlam sağlar ve bu sayılar toplamları en aza indirilecek şekilde normalleştirilir. Örneğin: FEEL(duration("P0Y13M")) = P1Y1M

Listeler ve Filtreler¶

Listeler değiştirilemez ve iç içe olabilir. Listenin ilk öğesine L[1] kullanılarak, son öğesine ise L[-1]kullanılarak erişilebilir. Listede öğe yoksa L[n] = null olur.

Listeler, köşeli ayraçlar içindeki bir boole ifadesiyle filtrelenebilir. Köşeli ayraçlar içindeki ifade, liste öğesine "item" adıyla başvurabilir. Liste girdileri bir bağlamsa, filtre ifadesindeki öğe girdilerine item önekini kullanmadan başvurulabilir. Örneğin:

    [1, 2, 3, 4][item > 2] = [3, 4]
    [{x:1, y:2}, {x:2, y:3}][x=1] = {x:1, y:2}

Kolaylık sağlamak için, sol tarafında bağlam listesi bulunan "." işleciyle yapılan seçim, seçimlerin listesini döndürür. Örneğin:

1	`[{x:1, y:2}, {x:2, y:3}].y = [2,3]`

Bağlam¶

Bağlam, bağlam girdileri adı verilen anahtar ve ifade çiftlerinden oluşan bir koleksiyondur. Anahtarlar dize değerlerine eşlenir. context1 bağlamındaki key1 adlı bağlam girdisinin değerini seçme söz dizimi "context1.key1" biçimindedir.

m bağlamından anahtar-değer çiftlerinin listesini almak için aşağıdaki yerleşik işlev kullanılabilir: get entries(m).

Aralık¶

FEEL, değer aralıkları için kısa söz dizimini destekler.

FEEL İfadesi	Değer
5 in ( <=5 )	true
5 in ( (5..10] )	false
5 in ( [5..10] )	true
5 in ( 4, 5, 6 )	true
5 in ( <5, >5 )	false
2012-12-31 in ( (2012-12-25..2013-02-14) )	true

{#_2}¶

Olumsuzlama

Olumsuzlama, yerleşik not işleviyle gerçekleştirilir. Olumsuzlamanın anlamı şöyledir:

a	not(a)
true	false
false	true
diğer durumlarda	null

İkili Mantık¶

İkili mantık "and" ve "or" anahtar sözcükleriyle ifade edilebilir. İkili mantığın anlamı şöyledir:

a	b	a and b	a or b
true	true	true	true
true	false	false	true
true	diğer durumlarda	null	true
false	true	false	true
false	false	false	false
false	diğer durumlarda	false	null
diğer durumlarda	diğer durumlarda	null	null

XML Veri Eşlemesi¶

FEEL, bağlamlarda XML veri bağlamını destekler. XML ad alanları desteklenmez ancak öneki kullanılarak öğelere erişilebilir. Tüm XML değerleri dize değerleri olarak yorumlanır.

XML	bağlam girdisi	Açıklamalar
	e : null	Boş öğe null değerine eşlenir.
	n$e : null	Ad alanları yok sayılır ve girdiye erişmek için önek kullanılabilir.
v	e : "v"	Değer içeren tek öğe
v1v2	e : ["v1","v2"]	Değer içeren yinelenen öğe
v1	e$a : "v" e : "v1"	Özniteliklerin önüne @ öneki eklenir öğe değerine adıyla erişilir
v1 v1	e$a : "v", e.c : "v1"	Özniteliklerin önüne @ öneki eklenir alt öğelere adıyla erişilir

Yerleşik İşlevler¶

Birlikte çalışabilirliği geliştirmek için FEEL, yerleşik işlevlerden oluşan bir kitaplık içerir. FEEL ile uyumlu bir uygulama için yerleşik işlevlerin sözdizimi ve anlamı gereklidir.

Dönüştürme İşlevleri¶

FEEL, farklı türlerdeki değerler arasında birçok dönüştürmeyi destekler. Özellikle dizelerin tarihlere, saatlere ve sürelere dönüştürülmesi önemlidir. Tarih, saat veya süre için değişmez bir gösterim yoktur. Ayrıca 1,000.00 gibi biçimlendirilmiş sayılar, gruplama ayıracı ve ondalık ayıracı belirtilerek bir dizeden dönüştürülmelidir.

Ad ve Parametreler	Parametre	Açıklama	Örnek
date(from)	tarih dizesi	from değerini tarihe dönüştürür	date("2012-12-25") – date("2012-12-24") = duration("P1D")
date(from)	tarih ve saat	from değerini tarihe dönüştürür (saat bileşenlerini null olarak ayarlar)	date(date and time("2012-12-25T11:00:00Z")) = date("2012-12-25")
date(year, month, day)	year, month ve day sayıdır	Yıl, ay ve gün bileşen değerlerinden bir tarih oluşturur	date(2012, 12, 25) = date("2012-12-25")
date and time(date, time)	date bir tarih veya tarih-saat; time ise bir saattir	Verilen tarihten (saat bileşenlerini yok sayarak) ve verilen saatten bir tarih-saat oluşturur	date and time ("2012-12-24T23:59:00") = date and time (date("2012-12-24”), time(“T23:59:00"))
date and time(from)	tarih-saat dizesi	from değerini tarih ve saate dönüştürür	date and time("2012-12-24T23:59:00") + duration("PT1M") = date and time("2012-12- 25T00:00:00")
time(from)	saat dizesi	from değerini saate dönüştürür	time("23:59:00z") + duration("PT2M") = time("00:01:00@Etc/UTC")
time(from)	saat, tarih ve saat	from değerini saate dönüştürür (tarih bileşenlerini yok sayarak)	time(date and time("2012-12-25T11:00:00Z")) = time("11:00:00Z")
time(hour, minute, second, offset)	hour, minute ve second sayıdır; offset gün ve saat süresi ya da null değeridir	Verilen bileşen değerlerinden bir saat oluşturur	time(“T23:59:00z") = time(23, 59, 0, duration(“PT0H”))
number(from, grouping separator, decimal separator)	dize, dize, dize	from değerini sayıya dönüştürür	number("1 000,0", " ", ",") = number("1,000.0", ",", ".")
string(from)	null olmayan	from değerini dizeye dönüştürür	string(1.1) = "1.1" string(null) = null
duration(from)	süre dizesi	from değerini gün ve saat ya da yıl ve ay süresine dönüştürür	date and time("2012-12-24T23:59:00") - date and time("2012-12-22T03:45:00") = duration("P2DT20H14M") duration("P2Y2M") = duration("P26M")
years and months duration(from, to)	her ikisi de tarih ve saattir	from ile to arasındaki yıl ve ay süresini döndürür	years and months duration( date("2011-12-22"), date("2013-08-24") ) = duration("P1Y8M")

Boole İşlevleri¶

Ad ve Parametreler	Parametre	Açıklama	Örnek
boolean(from)	string	boole dönüştürmesi	boolean("true") = true boolean("false") = false boolean(true) = true
not(negand)	boole	mantıksal olumsuzlama	not(true) = false not(null) = null

Dize İşlevleri¶

Ad ve Parametreler	Parametre	Açıklama	Örnek
substring(string, start position, length?)	dize, sayı	Dizede start position konumundan başlayarak length kadar (veya tüm) karakteri döndürür. İlk konum 1, son konum -1'dir	substring("foobar",3) = "obar" substring("foobar",3,3) = "oba" substring("foobar", -2, 1) = "a"
string length(string)	string	Dizenin uzunluğunu döndürür	string length("foo") = 3
upper case(string)	string	Büyük harfe dönüştürülmüş dizeyi döndürür	upper case("aBc4") = "ABC4"
lower case(string)	string	Küçük harfe dönüştürülmüş dizeyi döndürür	lower case("aBc4") = "abc4"
substring before (string, match)	dize, dize	Dizede match eşleşmesinden önceki alt dizeyi döndürür	substring before("foobar", "bar") = "foo" substring before("foobar", "xyz") = ""
substring after (string, match)	dize, dize	Dizede match eşleşmesinden sonraki alt dizeyi döndürür	substring after("foobar", "ob") = "ar" substring after("", "a") = ""
replace(input, pattern, replacement, flags?)	string	Düzenli ifade desen eşleştirme ve değiştirme	replace("abcd", "(ab)\|(a)", "[1=$1][2=$2]") = "[1=ab][2=]cd"
contains(string, match)	string	Dize match değerini içeriyor mu?	contains("foobar", "of") = false
starts with(string, match)	string	Dize match ile başlıyor mu?	starts with("foobar", "fo") = true
ends with(string, match)	string	Dize match ile bitiyor mu?	ends with("foobar", "r") = true
matches(input, pattern, flags?)	string	Girdi, düzenli ifade deseniyle eşleşiyor mu?	matches("foobar", "^fo*b") = true
string join(list, delimiter?)	liste, dize	Liste öğelerinin delimiter ile birleştirilmesiyle oluşan dizeyi döndürür	string join(["a","b","c"], ",") = "a,b,c"
split(string, delimiter)	dize, dize	delimiter ile bölünmüş dizelerden oluşan listeyi döndürür	split("a,b,c", ",") = ["a","b","c"]

Liste İşlevleri¶

Ad ve Parametreler	Parametre	Açıklama	Örnek
list contains(list, element)	liste, null dahil anlamsal alanadındaki herhangi bir öğe	Liste element öğesini içeriyor mu?	list contains([1,2,3], 2) = true
count(list)	liste	Listenin boyutunu döndürür	count([1,2,3]) = 3
min(list) min(c1,..., cN), N >1 max(list) max(c1,..., cN), N >1	(karşılaştırılabilir öğelerden oluşan) liste	en küçük öğeyi döndürür en büyük öğeyi döndürür	min([1,2,3]) = 1 min(1,2,3) = 1 max([1,2,3]) = 3 max(1,2,3) = 3
sum(list) sum(n1,..., nN), N >1	(sayıların) listesi	sayıların toplamını döndürür	sum([1,2,3]) = 6 sum(1,2,3) = 6
mean(list) mean(n1,..., nN), N >1	(sayıların) listesi	sayıların aritmetik ortalamasını (ortalamasını) döndürür	mean([1,2,3]) = 2 mean(1,2,3) = 2
and(list) and(b1,..., bN), N >1	(Boolean öğelerinin) listesi	Herhangi bir öğe false ise false, tüm öğeler true ise true, aksi hâlde null döndürür	and([false,null,true]) = false and(false,null,true) = false and([]) = true and(0) = null
or(list) or(b1,..., bN), N >1	(Boolean öğelerinin) listesi	Herhangi bir öğe true ise true, tüm öğeler false ise false, aksi hâlde null döndürür	or([false,null,true]) = true or(false,null,true) = true or([]) = false or(0) = null
sublist(list, başlangıç konumu, uzunluk?)	liste, sayı1, sayı2	listenin uzunluk kadar (veya tüm) öğesini döndürür; liste[başlangıç konumu]konumundan başlayarak. İlk konum 1, son konum -1	sublist([1,2,3], 1, 2) = [2]
append(list, item...)	liste, null dâhil herhangi bir öğe	öğelerin eklendiği yeni bir liste döndürür	append([1], 2, 3) = [1,2,3]
concatenate(list...)	liste	bağımsız değişkenlerin birleştirilmesiyle oluşan yeni bir liste döndürür	concatenate([1,2],[3]) = [1,2,3]
insert before(list, position, newItem)	liste, sayı1, null dâhil herhangi bir öğe	newItem öğesinin konuma eklendiği yeni bir liste döndürür	insert before([1,3],1,2) = [1,2,3]
remove(list, position)	liste, sayı1	belirtilen konumdaki öğenin kaldırıldığı liste	remove([1,2,3], 2) = [1,3]
reverse(list)	liste	listeyi tersine çevirir	reverse([1,2,3]) = [3,2,1]
index of(list, match)	liste, null dâhil herhangi bir öğe	eşleşmenin bulunduğu liste konumlarını artan sırayla içeren bir liste döndürür	index of([1,2,3,2],2) = [2,4]
union(list...)	liste	yinelenenleri kaldırarak birleştirir	union([1,2],[2,3]) = [1,2,3]
distinct values(list)	liste	yinelenenleri kaldırma	distinct values([1,2,3,2,1] = [1,2,3]
flatten(list)	liste	iç içe listeleri düzleştirir	flatten([[1,2],[[3]], 4]) = [1,2,3,4]

Sayısal işlevler¶

Ad ve Parametreler	Parametre	Açıklama	Örnek
decimal(n, scale)	sayı, sayı1	n değerini belirtilen ölçekle döndürür	decimal(1/3, 2) = .33 decimal(1.5, 0) = 2 decimal(2.5, 0) = 2

Karar Modelleri
Karar Tablosu
Komut dizisi | floor(n) | sayı | n değerinden küçük veya n'ye eşit en büyük tam sayıyı döndürür | floor(1.5) = 1
floor(-1.5) = -2 | | ceiling(n) | sayı | n değerinden büyük veya n'ye eşit en küçük tam sayıyı döndürür | ceiling(1.5) = 2
ceiling(-1.5) = -1 |